آیا ممکن است فقط با رعایت چند نکته ساده، کیفیت دید شما چند برابر بهتر شود؟
بله. اگرچه عمل لیزیک، لازک و PRK از دقیقترین و پیشرفتهترین روشهای اصلاح عیوب انکساری هستند، اما نتیجه نهایی این جراحیها تنها به مهارت جراح یا دستگاه لیزر وابسته نیست. موفقیت واقعی زمانی اتفاق میافتد که بیمار مراقبتهای بعد از عمل را بهدرستی انجام دهد. بسیاری از مشکلاتی که بیماران تجربه میکنند—از خشکی چشم گرفته تا تاری دید یا بهبود دیرهنگام—مستقیماً به نحوه مراقبتهای دوره نقاهت مربوط است.
در این مقاله، با زبانی ساده، تمام اقدامات ضروری بعد از عمل لیزیک، لازک و PRK را بررسی میکنیم و به شما کمک خواهیم کرد تا روند بهبودی را سریعتر، ایمنتر و با کیفیت بالاتر طی کنید.
معرفی کوتاه سه عمل لیزیک، لازک و PRK
لیزیک (LASIK)
در عمل لیزیک یک فلپ نازک ایجاد میشود و سپس لیزر روی لایههای زیرین قرنیه اعمال میگردد. به همین دلیل بهبودی بسیار سریع و درد بسیار کم دارد.
لازک (LASEK)
در لازک اپیتلیوم سطحی با الکل رهاسازی شده و پس از لیزر دوباره سر جای خود قرار میگیرد. دوره نقاهت متوسط و حساسیت به نور چند روزه طبیعی است.
PRK
در این عمل اپیتلیوم کاملاً برداشته میشود و بعد از چند روز مجدداً رشد میکند. بهبودی کندتر اما نتیجه نهایی بسیار پایدار و دقیق است.
اقدامات لازم بعد از عمل (روز اول)
۱. استراحت کامل با چشمهای بسته
در ۲۴ ساعت اول، بهترین کار این است که بیشتر زمان را استراحت کنید. بسته نگهداشتن چشمها سرعت ترمیم را افزایش میدهد و از خشکی جلوگیری میکند.
۲. مصرف دقیق قطرهها طبق نسخه
معمولاً شامل موارد زیر است:
آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت
ضدالتهاب برای کنترل التهاب
اشک مصنوعی برای کاهش خشکی
در PRK: لنز پانسمان تا چند روز استفاده میشود
در ۲۴ ساعت اول هیچ قطرهای را جا نیندازید.
۳. ممنوعیت مالیدن چشمها
بهویژه بعد از لیزیک خطر جابهجایی فلپ وجود دارد. هنگام خواب نیز از عینک محافظ استفاده کنید.
۴. عدم رانندگی و کارهای دقیق بصری
تار بودن دید کاملاً طبیعی است؛ رانندگی خطرناک خواهد بود.
مراقبتهای ضروری هفته اول
۱. جلوگیری از تماس آب با چشم
به هیچ عنوان اجازه ندهید آب حمام یا شیر آب وارد چشم شود.
برای شستشوی صورت، از دستمال مرطوب استفاده کنید.
۲. محدودیت استفاده از موبایل و نمایشگرها
در ۴۸ ساعت اول ترجیحاً از موبایل، لپتاپ و تلویزیون استفاده نکنید.
نور آبی موجب تشدید خشکی و تأخیر در ترمیم میشود.
۳. اجتناب از محیطهای آلوده و دودزا
گرد و خاک، دود سیگار و بوی مواد شیمیایی التهاب بعد از عمل را افزایش میدهد.
۴. همراه داشتن قطره اشک مصنوعی
خشکی چشم یکی از رایجترین عوارض پس از جراحی است. قطره اشک مصنوعی در تمام طول روز باید مصرف شود.
۵. ممنوعیت آرایش چشم
حداقل تا ۲ هفته از ریمل، خط چشم و سایه استفاده نکنید.
مراقبتهای یک ماه اول – رسیدن به دید پایدار
۱. پرهیز از شنا، سونا و جکوزی
ورود آب آلوده به چشم میتواند خطر عفونت را بالا ببرد.
شنا و سونا حداقل ۱ ماه ممنوع است.
۲. ورزش مناسب چیست؟
- پیادهروی: از روز دوم
- ورزش سبک: از هفته دوم
- بدنسازی سنگین: بعد از ۳–۴ هفته بسته به نوع عمل
- ورزشهای رزمی: حداقل ۱ ماه ممنوع
۳. استفاده از عینک آفتابی استاندارد
اشعه UV روند ترمیم قرنیه را بهویژه بعد از PRK کند میکند.
از عینک آفتابی UV400 حتی در روزهای ابری استفاده کنید.
۴. رانندگی شب را محدود کنید
هاله و پخش نور در شب، بهویژه در بیماران PRK، تا چند هفته طبیعی است.
مقایسه سه عمل از نظر دوره نقاهت و مراقبتها
| ویژگی | لیزیک (LASIK) | لازک (LASEK) | PRK |
|---|---|---|---|
| درد بعد از عمل | بسیار کم | متوسط | زیاد (۲–۴ روز) |
| بازگشت نسبی دید | ۱–۲ روز | ۳–۵ روز | ۵–۷ روز |
| لنز پانسمان | ندارد | دارد | دارد |
| حساسیت به نور | کوتاهمدت | متوسط | بیشتر |
| ورزشهای سنگین | ۱۰ روز | ۲ هفته | ۳–۴ هفته |
| پایداری نتیجه | عالی | عالی | بسیار عالی |
نکات مهم برای کاهش خشکی چشم
خشکی پس از عمل امری طبیعی است و ممکن است چند هفته تا چند ماه ادامه داشته باشد. بهترین روشهای کاهش خشکی عبارتند از:
مصرف اشک مصنوعی هر ۲–۳ ساعت
افزایش رطوبت محیط با دستگاه بخور
اجتناب از قرار گرفتن مستقیم مقابل باد کولر
نوشیدن آب کافی و مصرف امگا۳
کاهش استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر
چه علائمی نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند؟
اگر هر یک از نشانههای زیر را مشاهده کردید، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید:
- کاهش ناگهانی دید
- درد شدید یا غیرقابل تحمل
- ترشح چرکی
- قرمزی غیرعادی و شدید
- احساس جابهجایی فلپ (در لیزیک)
- نورگریزی شدید پس از چند روز اول
نتیجهگیری: چشم شما به اندازه کیفیت مراقبتی که انجام میدهید شفاف خواهد دید
عملهای لیزری مانند لیزیک، لازک و PRK فرصت فوقالعادهای برای داشتن دیدی روشنتر و دقیقتر فراهم میکنند. اما این نتایج تنها زمانی به بهترین شکل ممکن ظاهر میشوند که دستورالعملهای مراقبتی با دقت رعایت شوند.
با استراحت کافی، مصرف منظم قطرهها، استفاده از عینک محافظ، جلوگیری از مالیدن چشمها و پرهیز از فعالیتهای آسیبزا، میتوانید مطمئن باشید که روند بهبودی شما سریعتر، ایمنتر و با کیفیت بسیار بالاتر پیش خواهد رفت.
در نهایت، چشمها سرمایهای هستند که تنها یکبار ترمیم میشوند.
هر قدم درست در دوره نقاهت، شما را یک قدم به دیدی شفافتر و زندگی بدون عینک نزدیکتر خواهد کرد.
سوالات متداول
۱. بعد از عمل چه زمانی میتوان به موبایل نگاه کرد؟
بهترین زمان ۴۸ ساعت بعد از عمل است، اما استفاده محدود بعد از ۲۴ ساعت هم مشکلی ندارد.
۲. کی میتوان آرایش چشم انجام داد؟
در لیزیک و لازک حداقل ۲ هفته،
در PRK بهتر است ۳ هفته صبر کنید.
۳. تار شدن دید چقدر طبیعی است؟
- در لیزیک: ۱–۲ روز
- در لازک: ۳–۵ روز
- در PRK: تا ۱۰ روز
۴. آیا دید شب بهتر میشود؟
بله. هالههای نور معمولاً ظرف ۱–۳ ماه کاهش پیدا میکنند.
۵. کی میتوان لنز تماسی استفاده کرد؟
معمولاً بعد از ۲ ماه و با اجازه پزشک.